Refractieve laserchirurgie
Deze techniek maakt gebruik van de Excimer laser, die op zeer precieze wijze weefsel van het hoornvlies laat verdampen, waardoor de kromming ervan verandert. Bij myopie en astigmatisme wordt het hoornvlies zo afgevlakt, bij hypermetropie net boller gemaakt.
Er bestaan verschillende varianten:
- PRK
- Femto-LASIK & SMILE
Vooronderzoek
Om te bepalen of u geschikt bent voor refractieve laserchirurgie, is een grondig vooronderzoek vereist, waarbij onder meer een scan of topografie van het hoornvlies wordt gemaakt. Aangezien contactlenzen de vorm van het hoornvlies — en dus ook de brilsterkte — beïnvloeden, moeten deze op voorhand tijdig uitgelaten worden: minstens één week voor zachte lenzen, minstens één maand voor harde lenzen.
Na afloop van de vooronderzoeken wordt bepaald of u in aanmerking komt, en welke techniek voor u het meest geschikt is.
Photorefractieve Keratectomie (PRK)
Photorefractieve Keratectomie (PRK) is de oudste, maar nog steeds erg betrouwbare, vorm van refractieve laserchirurgie. Hierbij wordt eerst de bovenste epitheellaag van het hoornvlies verwijderd, waarna de Excimer laser de refractieafwijking corrigeert.
PRK wordt vooral toegepast bij patiënten die niet in aanmerking komen voor Femto-LASIK of SMILE, met name wanneer het hoornvlies te dun is voor deze technieken. Omdat het hoornvlies enkele dagen nodig heeft om te herstellen, verloopt de genezing wat minder comfortabel en trager dan bij Femto-LASIK of SMILE — het eindresultaat is echter vergelijkbaar.
Femto-LASIK & SMILE
Femto-LASIK en SMILE zijn momenteel de meest precieze technieken om refractieafwijkingen te behandelen, en maken in 98% van de gevallen snel, nauwkeurig en pijnloos een vertecorrectie overbodig.
Bij Femto-LASIK worden twee lasertechnieken gecombineerd: eerst maakt de femtolaser een microscopisch dun flapje in het hoornvlies, dat wordt omgeklapt zodat de Excimer laser de eigenlijke afwijking kan behandelen. Nadien wordt het flapje teruggelegd.
Bij SMILE maakt de femtolaser een dun schijfje (lenticule) vrij in het midden van het hoornvlies, dat via een kleine incisie wordt verwijderd — zonder gebruik van de Excimer laser.
Beide technieken bieden het voordeel van een snel resultaat, vaak al dezelfde dag, met een pijnloos herstel, waardoor de dagelijkse activiteiten vlot hervat kunnen worden.
De ingreep stap voor stap
De ingreep vindt plaats in de Laser Vision Clinic in Deurne, in een steriele operatiezaal, bijgestaan door een technisch assistent en een verpleegkundige. Er wordt gewerkt met lichte sedatie en verdovende druppels, en een ooglidhouder houdt het oog open.
Afhankelijk van de gekozen techniek wordt eerst een flapje gemaakt (Femto-LASIK), een lenticule vrijgemaakt (SMILE), of de bovenste epitheellaag verwijderd met een fijn instrumentje (PRK). Bij SMILE wordt de lenticule meteen verwijderd.
Bij Femto-LASIK en PRK wordt de patiënt onder de Excimer laser geplaatst, die nauwkeurig gecentreerd wordt. De patiënt kijkt naar een fixatielichtje. Is er een flapje gemaakt, dan wordt dit losgemaakt en omgeklapt. De laserbehandeling zelf duurt hooguit enkele minuten, waarbij een eye-tracking-systeem de straal bijstuurt bij de minste oogbeweging. Nadien wordt het flapje teruggeplaatst, waar het snel aanhecht. Bij PRK plaatst men tot slot een speciale contactlens op het hoornvlies om het herstel van de epitheellaag te bevorderen; deze wordt na enkele dagen door de arts verwijderd.
Nazorg
Een standaard nabehandeling met oogdruppels gedurende enkele weken is vereist. In de ogen wrijven is de eerste weken verboden, en om die reden wordt aangeraden de eerste week met een oogschelp te slapen.
Sport, make-up, zwemmen of sauna zijn minstens 3 weken lang niet toegestaan. Werkhervatting is meestal mogelijk na 2 tot 3 dagen, al kan dit afhankelijk van het type ingreep, het herstelverloop en de werkomgeving iets langer duren.
Nacontroles worden gepland om het herstel op te volgen en, in de zeldzame gevallen van een complicatie, tijdig te kunnen ingrijpen.
Mogelijke risico's
Gezien de hoge technologische precisie van refractieve laserchirurgie hangt het resultaat sterk af van de goede werking van de apparatuur. Deze wordt strikt onderhouden en voldoet aan de hoogste normen, al valt een technisch defect nooit volledig uit te sluiten. Bij de minste twijfel wordt de ingreep uitgesteld.
Dankzij de femtolasertechnologie kan een uiterst dun flapje met grote precisie gemaakt worden. Door wrijven kunnen zeldzaam kleine plooitjes ontstaan die het zicht of de contrastgevoeligheid beïnvloeden, waarna het flapje opnieuw losgemaakt en gepositioneerd moet worden. Daarom is het cruciaal de eerste weken niet in de ogen te wrijven en de eerste week 's nachts een oogschelp te dragen.
Een ontstekingsreactie onder het flapje kan tijdelijk het zicht verminderen, maar geneest met cortisonedruppels. Bij epitheelcelingroei groeien cellen van de epitheellaag onder het flapje; indien nodig wordt het flapje losgemaakt om deze cellen te verwijderen. Dankzij de femtolaser is deze complicatie tegenwoordig zeer zeldzaam.
Door het werken in een steriele omgeving en het gebruik van antibiotische druppels is het infectierisico erg klein — vandaar ook het verbod op make-up en sport in de eerste weken. Mocht toch een infectie optreden, dan is deze doorgaans snel te verhelpen.
De behandeling veroorzaakt onvermijdelijk (tijdelijke) schade aan de zenuwbanen die de bevochtiging van het hoornvlies regelen. Dit herstelt zich gelukkig snel, maar de eerste weken na de ingreep zijn kunsttranen noodzakelijk.
Dit komt tegenwoordig zeer zelden voor en is slechts in specifieke gevallen hinderlijk. Eventueel is dan een lichte brilcorrectie nodig; bij een grotere restafwijking wordt kosteloos een bijkomende behandeling uitgevoerd.
Vooral bij patiënten met sterke myopie en/of grote pupillen kan zeldzaam verminderd nachtzicht of het zien van halo's rond lichtbronnen optreden. Met de nieuwste generaties lasers is dit risico sterk teruggedrongen.
Veelgestelde vragen
Helaas niet. De voorwaarden zijn onder meer:
- Minstens 18 jaar oud, met een stabiele refractie gedurende minstens een jaar
- Een bijziendheid onder -8 dioptrie, verziendheid onder +3.5 dioptrie en astigmatisme onder 5 dioptrie (grotere afwijkingen kunnen mogelijk wel behandeld worden met een lensimplantatie zoals ICL, of lensextractie)
- Afwezigheid van oogaandoeningen: afwijkingen aan hoornvlies of netvlies, glaucoom of een voorgeschiedenis van infecties kunnen een contra-indicatie vormen — vandaar het belang van een grondig vooronderzoek
- Algemene aandoeningen zoals reuma of diabetes kunnen het herstel beïnvloeden, dus wordt hiernaar steeds gepeild
- Geen zwangerschap of borstvoeding, aangezien dit de ogen kan beïnvloeden, en het gebruik van antibiotische druppels na de ingreep mogelijk schadelijk is
- Geen lui oog: een refractieve ingreep kan een lui oog niet beter laten zien dan met de beste bril of contactlens mogelijk is
Nee. Patiënten boven de 40 jaar hebben na de behandeling nog steeds een leesbril nodig, al blijft hun vertezicht zonder bril behouden. Een refractieve lensextractie met multifocale lens kan hiervoor wel een alternatief bieden.
Sommige mutualiteiten en verzekeringen voorzien een vaste tegemoetkoming voor refractieve chirurgie — informeer hier best vooraf naar.
